Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, 5+1 formatta toplantı düzenleme kararı aldığını söyleyerek, “Çözüme giden yolu açacak başarılı bir 5+1 toplantısı istiyorum” dedi.
Guterres, yeni toplantının yeterli hazırlık yapılmadan gerçekleştirilmesini istemediğini vurgulayarak, “Sonuçsuz daha fazla 5+1 toplantısı yapmak istemiyorum” ifadelerini kullandı.
Tarihin henüz belli olmadığını ifade eden Guterres, 5+1’i güven yaratıcı önlemler, müzakere metodolojisi ve özlü konularda yeterli hazırlığın ardından toplayacağını kaydetti.
İki taraf ve garantörlerin yeni bir 5+1 toplantısına gidilmesi konusunda mutabık olduğunu söyleyen Guterres, toplantının başarılı olması için gerekli koşulları oluşturmak amacıyla iki taraf ve garantör ülkelerle istişare içinde çalışacaklarını belirtti.
BM’nin barışı dayatamayacağını yineleyen Guterres, ancak BM’nin ada ve daha geniş bölge açısından kritik olan bu dönemde Kıbrıs halkını desteklemeye kararlı olduğunu söyledi.
Guterres, Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve Kıbrıslı Rum Lider Nikos Hristodulidis’le ara bölgedeki BM İyi Niyet Misyonu Ofisi’nde yaptığı üçlü görüşmenin ardından basına açıklamalarda bulundu ve soruları yanıtladı.
– “Ortak bir gelecek kurma arzusuna tanık oldum”
BM Genel Sekreteri Guterres, Kıbrıs’a ilk ziyaretinde kendisine gösterilen sıcak karşılamadan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Ada’nın önemli tarihi ve zengin kültürünün yanında geçmişin yaralarını da taşıdığını söyleyen Guterres, ziyareti sırasında her ikisini de gördüğünü ancak her şeyden önce Kıbrıslılar arasında daha barışçıl ve ortak bir gelecek kurma arzusuna tanık olduğunu ifade etti.
BM Genel Sekreteri olarak görev süresinin ilk günlerinden itibaren BM parametreleri doğrultusunda iyi niyet misyonu aracılığıyla Kıbrıslı Türkler ile Kıbrıslı Rumların kapsamlı ve sürdürülebilir çözüme ulaşma çabalarına destek olmaya çalıştığını kaydeden Guterres, BM’nin bu hedef doğrultusunda kararlı şekilde çalışmalarını sürdürdüğünü belirtti.
– “Kıbrıslılar ilerleme istiyor”
Guterres, geçmiş yıllardaki Cenevre, Crans-Montana ve New York temaslarını anımsatarak, Kıbrıs halkına çözüm arayışındaki tam dayanışmasını göstermek amacıyla adaya gelmesinin sorumluluğu olduğunu söyledi.
Bu dönemde güveni yeniden oluşturmak için tüm çabanın gösterilmesi gerektiğini vurgulayan Guterres, halkın günlük yaşamında somut fark yaratabilecek, güven yaratıcı önlemlerin belirlenmesi ve uygulanması çabalarının yoğunlaşması çağrısında bulundu.
Ziyareti sırasında Kıbrıslıları dinleme fırsatı bulduğunu söyleyen Guterres, “Mesaj açıktı; ilerleme istiyorlar. Liderlerinden uzlaşmalarını ve çözüme ulaşmak için ‘o son tümseği’ atlamalarını bekliyorlar.” dedi.
Guterres, Erhürman ve Hristodulidis ile ayrı ayrı ve birlikte yaptığı görüşmeleri de “içten ve yapıcı” olarak nitelendirerek, iki liderin BM Genel Sekreteri’nin Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar ile çalışmayı sürdürme kararlılıklarını kendisine ilettiğini belirtti.
– İki taraf ve garantörlerle istişare içerisinde çalışacağız”
Bu tartışmalar ışığında yeni bir 5+1 toplantısı yapmaya karar verdiğini söyleyen Guterres, daha önce sağlanan yakınlaşmaların da dikkate alınmasıyla bu toplantının güven yaratıcı önlemler, metodoloji ve öz konularında yeterli hazırlığın yapılmasının ardından gerçekleşeceğini bildirdi.
Guterres, iki taraf ve garantörle başarıya ulaşılması için istişare içerisinde çalışacaklarını kaydetti.
Kıbrıs’taki BM Barış Gücü’nün (UNFICYP) ara bölge ve ateşkes hatlarındaki yetkisine saygı gösterilmesi gerektiği vurgusu yapan Guterres, UNFICYP’nin altmış yıldan fazladır, hassas bir ortamda sükunet ve istikrarı koruduğunu belirtti. Guterres, durumun bu şekilde devam edebilmesi için tüm tarafların iş birliği yapması gerektiğini de sözlerine ekledi.
Guterres, Kayıp Şahıslar Komitesi’nin, kayıp ailelerinin endişelerini giderme konusundaki iki toplumlu çabaları ile teknik komitelerin siyaset ile vatandaşlar arasında köprü oluşturarak, pratik çözümler bulma çabalarından memnuniyet duyduğunu söyledi.
-“Garantör ülkelerin desteğine güveniyorum”
Uluslararası toplumun da Kıbrıs konusunda önemli bir rolü olduğunu belirten Guterres, garantör ülkeler Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık’ın sürekli desteğine güvendiğini söyledi.
BM’nin barışı dayatamayacağını yineleyen Guterres, “Ancak çok açık olmak istiyorum; ada ve daha geniş bölge açısından kritik olan bu dönemde Birleşmiş Milletler, Kıbrıs halkını desteklemeye kararlıdır.” dedi.
-Sorular… “Kıbrıs’ta barış bölgede istikrar unsuru olabilir”
Guterres, basın mensuplarının sorularını da yanıtladı.
Sorulara yanıtında, yeni toplantı öncesinde yeterli hazırlık yapılmasının önemini vurgulayan Guterres, daha fazla sonuçsuz 5+1 toplantısı istemediğini kaydetti.
5+1 formatında toplantı yapılması konusunda, her iki taraf ve garantörlerin fikir birliği bulunduğunu vurgulayan Guterres, toplantı tarihi belli olmasa da toplantı yapılabilmesi için tüm tarafların mümkün olan en hızlı ve etkili şekilde çalışacağını belirtti.
Kıbrıs konusunda planlanmış herhangi bir üst düzey toplantı bulunmadığını söyleyen Guterres, her iki taraf ve garantör ülkelerle birlikte tüm çabalarını çözüme doğru kararlı bir şekilde yol almaya yoğunlaştıracaklarını kaydetti.
Kıbrıs’ta çözümün bölgesel etkisine ilişkin bir soru üzerine Guterres, Doğu Akdeniz’in önemli jeopolitik hareketliliklerin yaşandığı, çeşitliği çatışmaların genişleyerek sürdüğü bir bölge olduğuna dikkat çekti.
Kıbrıs sorununun çözümünün gerekliliğinin altını çizen Guterres, bunun yalnızca Kıbrıs halklarının çıkarları ve barışı için değil, giderek daha istikrarsız hale gelen bölgede istikrar sağlaması açısından büyük önem taşıdığını kaydetti. Guterres, çözümsüzlük durumunda ise Kıbrıs’ın bölgede yaşanan risklere karşı daha hassas hale gelebileceğini ifade etti.
