Narda rekolte var, kazanç yok!
Kuraklık, artan maliyetler ve Türkiye’den gelen ithal nar baskısı, ihracatsız sezonla birleşince nar üreticileri zor durumda kaldı.
Bin dönümlük bahçeler 200 dönüme düşerken, bazı üreticiler üretimden tamamen vazgeçti…
HABERİN SESİ- Özel
Yıllık 500 ila 800 ton civarındaki nar rekoltesine rağmen yeni hasat döneminde de ihracatın olmadığını söyleyen nar üreticileri, maliyetlerin yükselmesi nedeniyle gelir elde edemediklerini belirtti. Bakımı ve yetiştirilmesi zor olan bu ürünün kuraklık ve Türkiye’den gelen ithal nar baskısı nedeniyle yerli üreticilerin belini büktüğü kaydedildi. Önceki yıllarda bin 100 ton civarında olan nar üretiminin, bu yıl yaklaşık 600–800 ton civarında gerçekleştiği belirtilirken, son yıllarda gelinen tabloda bin dönümlük ekili nar alanlarının 200 dönüme kadar düştüğü ifade edildi. Bazı üreticiler üretimden tamamen vazgeçerken, birçoğu ise arazisini küçültmek zorunda kaldı…
Gübre, ilaç, sulama ve işçilik gibi maliyetlerin yüzde 60 arttığını ifade eden üreticiler, kuraklık ve su sorunlarının üretimi olumsuz etkilediğinin altını çizdi. “Kendi yağımızda kendi ciğerimizi kavurmaya çalışıyoruz ama artık kavrulmuyor” diyen üreticiler, artan maliyetler ve azalan gelir karşısındaki çaresizliklerini HABERİN SESİ’ne dile getirdi.
Geçen yıl olduğu gibi bu yıl da ihracat yapılmadığını vurgulayan üreticiler, eldeki ürünün yalnızca iç piyasaya yetecek kadar olduğunu söyledi. Türkiye’den ithal nar gelmesine de tepki gösteren üreticiler, bu durumun dalında kalan ürünlerin değerini düşürdüğünü kaydetti. Devlet desteğinin çok yetersiz olduğunu söyleyen üreticiler, “Geçmiş yıllarda yapılan ihracatların teşvik primleri vile hala ödenmemiş durumda. Bu durum, üreticilerin üretimden soğumasına ve sektörde küçülmeye yol açıyor” dedi.
HABERİN SESİ’ne konuşan nar üreticileri ne söyledi?
Nar Üreticisi Ali Seyfun:
“Geçen yıla göre rekolte düşüktür. Geçen yıl yüksekti; zaten ağaçların verim döngüsü böyle olur. Fiyatlar ise geçen yıla göre daha iyi seyretti. Kimi üreticinin ürünü kaliteli değildi, çünkü nar bakımı çok zordur; adeta çocuk gibi ilgi ister. Budaması, meyve seyreltmesi yapılmazsa kaliteli ürün çıkmaz. Bahçesine iyi bakan üretici yine güzel bir verim aldı. Maliyetler yüzde 60 arttı. Ürün az olduğu için fiyatlar iyi seyretti.
Devlet desteği hiç yok. “Devlet hangi konuda destek oldu ki bunda da olsun?” diye sitem eden üreticiler, kendi yağlarıyla kavrulduklarını söylüyor. Bu yıl ancak iç piyasaya yetecek kadar ürün var. Bu sezon ihracat olmayacak; bildiğim kadarıyla geçen yıl da olmadı. Ocak sonu – Şubat ortasına kadar ürün piyasada olur, sonrasında iç piyasada buzluklarda muhafaza edilecek. Geçmiş yıllarda çok fazla ağaç dikimi oldu ama işin zorluğu görüldükçe gerileme yaşandı. Önceki yıllarda rekolte bin 100 ton civarındayken, bu yıl yaklaşık 600 ton civarında gerçekleşti. Bu da bazı üreticilerin işin zorluğu nedeniyle üretimden koptuğunu gösteriyor. Bunun yanında maliyetler ve su sorunu gibi etkenler de var. Ben de 10 dönümlük bahçemi, işin zorluğu nedeniyle 5 dönüme düşürdüm. İşçi tutmak da maliyetli olduğu için daha az ama daha kaliteli üretim yapıyorum.”
Nar üreticisi Mehmet Bozer:
“Rekoltemiz yaklaşık 800 ton civarında, ihracat yapılmadı. Maliyetler yüksek, gelir ise çok düşük. Kuraklık en büyük neden; diğer sebep ise Türkiye’den yapılan ithalatlar. Eylül ayında marketlerde ithal nar görüyoruz ve bu durum devam ediyor. İç piyasada zaten ürün az; bir de ithal ürün geldiğinde nar dalında kalıyor. Üretim hızla azalıyor. Mevcut sertifikamızı da kaybettik. Kendi yağımızda kendi ciğerimizi kavurmaya çalışıyoruz ama artık kavrulmuyor. Bin dönümlük ekili alan 200 dönüme düştü; geri kalanlar kurutuldu. Üretici para kazanamadığı için üretimden vazgeçti. Birçok ülkeye ihracat yaparken şu an Türkiye’ye bile ihracatımız yok. Devlet desteği yok denecek kadar az. Geçmiş yıllarda yaptığımız ihracatın teşvik primini hâlâ alamadık. Üretim küçüldü; artık yalnızca iç piyasaya yetecek kadar ürünümüz var. Girdiler çok fazla, maliyetlere yetişmek her geçen gün daha zor hale geliyor.”
